Stratenmaker

Een stratenmaker is een vakman. Er zijn verschillende opleidingsmogelijkheden op mbo-niveau, te weten opperman bestratingen en straatmaker. De opleidingen duren 2 jaar en worden afgesloten met een landelijk erkend examen. Het beroep stratenmaker is een zeer bekend beroep. Toch komt er wel wat meer bij kijken dan de meeste mensen denken. Een stra...
Lees meer

Een stratenmaker is een vakman. Er zijn verschillende opleidingsmogelijkheden op mbo-niveau, te weten opperman bestratingen en straatmaker. De opleidingen duren 2 jaar en worden afgesloten met een landelijk erkend examen. Het beroep stratenmaker is een zeer bekend beroep. Toch komt er wel wat meer bij kijken dan de meeste mensen denken. Een stratenmaker dient kennis te hebben van verschillende ondergronden, en moet weten met welke soort steen welk verband moet worden gelegd. Lichamelijk is het werk van een stratenmaker erg zwaar. Gelukkig kunnen steeds meer zware werkzaamheden worden overgenomen door machines. Ondanks dat zijn er toch altijd werkzaamheden die niet door de machine kunnen worden gedaan, daar zal het beroep stratenmaker altijd blijven bestaan.

De werkzaamheden van een stratenmaker

Een stratenmaker is iemand die allerlei bestrating kan aanleggen. Variërend van straten, stoepen, pleinen tot tuinterrassen. Hij heeft verstand van de soorten ondergrond en de verschillende soorten stenen die worden gebruikt. Hij weet ook hoe een bepaalde steensoort het beste gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld een tuinterras.

 

Er kan op verschillende manieren gewerkt worden door een stratenmaker. Zo kun kan ervoor gekozen worden om voornamelijk werkzaam te zijn bij particulieren. Dit houdt in dat diegene  voornamelijk tuinen aanlegt, of opnieuw bestrating aanlegt bij mensen thuis. Dit betekent ook dat hij kennis dient te hebben van bijvoorbeeld beplanting, en het plaatsen van schuttingen en vlonders. Verder kan een stratenmaker werken in de wegenbouw. Dit zijn vooral de grote projecten, waarin in veel gevallen werkzaam voor de gemeente, of voor grote aannemersbedrijven. Het gaat dan vaak om het aanleggen van een nieuwe straat, of herbestraten van het huidige straatwerk.

De werkwijze van een stratenmaker

Een stratenmaker werkt vrijwel altijd in een koppel. Dit koppel bestaat uit een stratenmaker en een opperman. De opperman zorgt ervoor dat de stratenmaker tijdig voldoende stenen ter beschikking heeft. Verder vervult de opperman alle bijkomende werkzaamheden, zoals het invegen van het zand en het bijvullen en afdichten van de grond.

 

Om een tuinterras aan te leggen, zal een stratenmaker eerst als ondergrond een zandbed aanleggen. Door het gebruik van een trilmachine of trilplaat blijft dit zand op zijn plaats, en is de kans niet groot dat het terras gaat verzakken. De soorten bestrating en verbanden waar de stratenmaker mee werkt, zijn een straathamer, moker, draad, draadpinnen, een waterpas en een afreibalk. De stenen worden met behulp van een knipmachine op maat gemaakt, om zo het juiste verband te kunnen leggen. Het leggen van de stenen gebeurt met een rubberen hamer, om te voorkomen dat de stenen kapotgeslagen worden. Regelmatig wordt met een waterpas gekeken of het terras vlak ligt. Na het leggen van het terras zal de stratenmaker met een trilmachine of trilplaat het gehele terras laten inklinken, om zo te voorkomen dat er plassen water op blijven staan na een regenbui.

Gereedschap van de stratenmaker

Bij het werken met machines zijn gehoorbeschermers noodzakelijk. Daarnaast zijn andere persoonlijke beschermingsmiddelen als werkschoenen met stalen neuzen, en goede handschoenen tegenwoordig verplicht. Verder is het goed om knielappen te dragen, ter bescherming van de knieën. Aan het veilig werken met machines wordt veel aandacht besteed in de opleiding tot stratenmaker.

 

Tegenwoordig moeten volgens de Arbo wet- en regelgeving oppervlaktes van 1500m2 en groter machinaal worden bestraat. Deze regel is ingesteld om zo de stratenmakers minder te belasten. Een nadeel van het machinaal bestraten is wel dat er een erg dure machine moet worden aangeschaft. In deze machines kunnen stenen worden geplaatst, waarna deze in grote plakkaten automatisch worden geplaatst. Machinaal straten gaat erg snel en efficiënt, maar is op kleinere werken juist minder handig.

Bijzonder werk & stratenmakers

Een weg bestraten is voor een stratenmaker eenvoudig werk. Maar er bestaat ook sierstraatwerk. Dat wordt vaak op pleinen en markten en in parken gelegd. Van verschillende soorten stenen legt een stratenmaker dan een figuur. Dat is een hele kunst. Want de stenen moeten precies passen. Meestal is er een tekening waarop de stratenmaker kan zien hoe het sierstraatwerk er precies uit moet komen te zien. Elk jaar is er een wedstrijd voor sierstratenmakers op het strand. Het heet de ‘stratenmaker-aan-zee-show’. Samen maken ze dan een mooi stuk sierstraatwerk.

Soorten steen en metselen

Voorkomende vormen van bestrating zijn bakstenen, natuurstenen, keien en tegels. Een baksteen is een kunstmatige steen, uit klei gebakken, voor de constructie van onder meer muren of voor het toepassen in bestratingen. Metselbakstenen worden vaak gebruikt om muren mee te maken. Metselen is een techniek waarbij stenen of blokken met specie of lijm op en tegen elkaar worden gelegd. De stenen worden in een bepaald verband aangebracht. De techniek van het metselen werd al in het Romeinse Rijk toegepast. De op het oog simpele techniek van het metselen is meer dan alleen het stapelen van stenen. De hoofdzaak is dat de stenen zodanig in de metselspecie worden gewreven dat alle ruimten tussen de stenen volledig volraken. Hiervoor is veel oefening nodig. Bakstenen worden ook gebruikt in de wegenbouw, in een elementenverharding, dus losse elementen (bakstenen) die in meer of mindere mate (los) met elkaar verbonden zijn. Dit type weg werd al aangelegd in de oudheid.

 

Natuursteen is in de bouwkunde een gesteente dat in de natuur wordt aangetroffen en dat, na een eventuele bewerking, geschikt is als bouwmateriaal. Diverse soorten natuursteen zijn marmer, kalkzandsteen, leisteen en graniet. Een stratenmaker kan met leisteen ook een dakbedekking realiseren.

 

Keien, kasseien of de andere benaming van kinderkopjes zijn kleine stukken natuursteen die na bewerking worden gebruikt voor het verharden van wegen. De naam kinderkopje duidt op de grootte: zo groot als het hoofd van een kind. Maar onder die naam zijn ook kleinere maten in gebruik.

 

Tegels, ook wel stoeptegels genoemd zijn het meest voorkomende plaveisel op het trottoir en worden soms ook toegepast als bestrating van terrassen bij woningen. Stoeptegels worden meestal in dezelfde richting als de stoepband gelegd in een ruitpatroon of per rij versprongen (halfsteensverband). Voor het vergemakkelijken van het leggen van een versprongen patroon worden halve tegels vervaardigd.

 

Stratenmaker worden is echt iets voor mensen die graag in de buitenlucht werken, en mensen die graag lichamelijk werk uitvoeren. Omdat stratenmaker een vrij zwaar beroep is, wordt het veelal door mannen beoefend. Het nadeel van werken als stratenmaker is dat je bij alle weersomstandigheden buiten aan het werk bent. Wanneer het sneeuwt, of hard vriest hoef je in veel gevallen echter niet te werken. De ondergrond is dan bevroren, en daardoor kun je niet straten.